تأثیر آموزش احساسات در کودکی | تفاوت بزرگسالانی که هوش هیجانی بالایی دارند
آینده از کودکی شروع میشود؛ تفاوت بزرگسالانی که احساسات را در کودکی آموختند با کسانی که نیاموختند
بیشتر والدین برای موفقیت فرزندشان به دنبال بهترین مدرسه، کلاس زبان یا آموزش مهارتهای مختلف هستند؛ اما گاهی مهمترین مهارتی که آینده کودک را میسازد نادیده گرفته میشود؛ شناخت و مدیریت احساسات.
کودکی که یاد میگیرد احساسات خود را بشناسد، در آینده روابط سالمتر، اعتمادبهنفس بیشتر و تصمیمهای منطقیتری خواهد داشت. در مقابل، ناتوانی در شناخت احساسات میتواند در بزرگسالی مشکلاتی در روابط، محیط کار و حتی سلامت روان ایجاد کند.
دو کودک، دو آینده متفاوت
تصور کنید دو کودک با شرایط تقریباً یکسان در حال رشد هستند.
کودک اول از همان سالهای ابتدایی زندگی با احساساتی مانند شادی، غم، ترس و خشم آشنا شده است. والدینش به او اجازه دادهاند درباره احساساتش صحبت کند و برای مدیریت آنها راهکار یاد گرفته است.
اما کودک دوم هر زمان احساساتش را نشان داده با جملههایی مانند:
- گریه نکن.
- پسر که نمیترسه.
- اینقدر حساس نباش.
- عصبانی شدن بده.
بزرگ شدن با این پیامها باعث میشود کودک به جای شناخت احساسات، آنها را پنهان یا سرکوب کند.
۲۰ سال بعد چه اتفاقی میافتد؟
بزرگسال اول
- احساساتش را میشناسد.
- در روابط عاطفی گفتوگوی سالم دارد.
- هنگام عصبانیت تصمیم عجولانه نمیگیرد.
- انتقاد را بهتر میپذیرد.
- همدلی بالاتری با دیگران دارد.
- اعتمادبهنفس بیشتری دارد.
بزرگسال دوم
- علت ناراحتی خود را نمیداند.
- احساساتش را سرکوب یا منفجر میکند.
- در روابط دچار سوءتفاهم میشود.
- استرس خود را مدیریت نمیکند.
- از بیان احساسات فرار میکند.
- در حل تعارضها مشکل دارد.
مقایسه دو مسیر زندگی
| کودکی که آموزش احساسات دیده است | کودکی که آموزش احساسات ندیده است |
|---|---|
| احساسات خود را بیان میکند. | احساساتش را پنهان میکند. |
| همدلی بیشتری دارد. | درک کمتری از احساسات دیگران دارد. |
| اعتمادبهنفس سالمتری دارد. | بیشتر خود را سرزنش میکند. |
| در روابط موفقتر است. | روابط ناپایدارتری تجربه میکند. |
| در برابر شکست انعطاف بیشتری دارد. | زودتر ناامید میشود. |
| خشم خود را کنترل میکند. | رفتارهای تکانشی بیشتری نشان میدهد. |
نقش والدین چیست؟
کودکان بیش از آنکه به توصیههای والدین گوش دهند، رفتار آنها را تقلید میکنند. وقتی والدین احساسات خود را به شیوهای سالم بیان میکنند، کودک نیز همین الگو را یاد میگیرد.
برای مثال به جای گفتن:
- گریه نکن.
میتوان گفت:
- میبینم ناراحتی، دوست داری دربارهاش حرف بزنیم؟
همین تغییر کوچک، به کودک یاد میدهد احساساتش ارزش شنیدن دارند.
چگونه این مهارت را به کودک آموزش دهیم؟
- کتابهای آموزش احساسات بخوانید.
- از بازیهای آموزشی استفاده کنید.
- در طول روز درباره احساسات صحبت کنید.
- احساسات خودتان را نیز بیان کنید.
- هیچ احساسی را بد یا ممنوع معرفی نکنید.
جمعبندی
آینده کودک فقط با نمرههای خوب ساخته نمیشود. مهارت شناخت، بیان و مدیریت احساسات، پایه بسیاری از موفقیتهای آینده اوست.
اگر امروز چند دقیقه برای آموزش احساسات به فرزندتان وقت بگذارید، در واقع در حال ساختن بزرگسالی هستید که روابط سالمتر، آرامش بیشتر و تصمیمهای آگاهانهتری خواهد داشت.